ให้นมลูกยังไงให้พอตามความต้องการของลูก? ทารก 1 สัปดาห์กินกี่ออนซ์ พร้อมตารางกินนมทารก

สรุป

• ทารกแต่ละช่วงวัยต้องการปริมาณนมแตกต่างกัน เริ่มจากประมาณ 1 ออนซ์ต่อมื้อในช่วงแรกเกิด แล้วค่อย ๆ เพิ่มขึ้นตามการเจริญเติบโต ⁶
• หัวใจสำคัญของการให้นมลูกคือการสังเกตสัญญาณหิวและอิ่มของลูกน้อย ไม่ยึดติดกับตารางเวลาหรือตัวเลขมากเกินไป
• การให้นมลูกด้วยท่าที่ถูกต้องและการไล่ลมหลังนม ช่วยลดอาการแหวะนมและทำให้ลูกสบายตัวมากขึ้น
• นมแม่อุดมด้วยสารอาหารและภูมิคุ้มกันที่จำเป็นต่อการเจริญเติบโตและพัฒนาการรอบด้านของลูกน้อย

เลือกอ่านตามหัวข้อ

• แจกตารางกินนมทารกแรกเกิด - 1 ปี ลูกควรดื่มนมวันละกี่ออนซ์?
• ควรให้นมลูกตามเวลา หรือตามใจลูกดีกว่ากัน?
• วิธีเช็กสัญญาณเตือนจากลูกน้อย แบบไหนคือ "หิว" "อิ่ม" หรือ "ยังไม่อิ่ม"?
• เทคนิคให้นมลูกอย่างถูกวิธี เข้าเต้าอย่างไรให้ลูกอิ่มและสบายท้อง
• ระวังภาวะ Overfeeding! ลูกกินนมมากเกินไป สังเกตอาการและรับมืออย่างไร?
• คู่มือการปั๊มนมและเก็บรักษานมแม่ให้ถูกวิธี เพื่อคงคุณค่าของน้ำนมแม่

แจกตารางกินนมทารกแรกเกิด - 1 ปี ลูกควรดื่มนมวันละกี่ออนซ์?

ในช่วงแรกเกิด ทารกกินนมแม่ได้ทีละน้อยมากค่ะ เพียงประมาณ 1 ออนซ์ต่อมื้อเท่านั้น หลังจากนั้นจึงจะค่อย ๆ ปริมาณขึ้นตามการเจริญเติบโต ซึ่งเหตุผลที่ทารกแรกเกิดกินนมได้ทีละน้อย เป็นเพราะกระเพาะอาหารยังมีขนาดเล็กมาก สมาคมกุมารแพทย์แห่งอเมริกา (AAP) เปรียบเทียบว่ากระเพาะของทารกมีขนาดประมาณไข่ไก่ 1 ฟอง ลูกจึงรับนมได้ทีละน้อยและต้องกินบ่อย ๆ ค่ะ เมื่อลูกโตขึ้น กระเพาะจะขยายใหญ่ขึ้น ทำให้กินได้มากขึ้นและเว้นระยะห่างระหว่างมื้อได้นานขึ้น ⁶

คุณแม่หลายท่านมักสงสัยว่าทารก 1 สัปดาห์กินกี่ออนซ์ หรือทารก 1 เดือน กินกี่ออนซ์ ซึ่งสามารถดูแนวทางได้จากตารางด้านล่างนี้ค่ะ

จากข้อมูลข้างต้นจะเห็นว่าทารกที่กินนมแม่จะค่อย ๆ เพิ่มปริมาณจากราว 1 ออนซ์ในช่วงแรก จนถึงราว 4.5 ออนซ์เมื่ออายุ 1 ปี ⁶ เมื่อรวมทั้งวัน ทารกที่กินนมแม่มักกินราว 8-12 มื้อใน 24 ชั่วโมง ³ ปริมาณรวมต่อวันจึงขึ้นอยู่กับจำนวนมื้อและปริมาณต่อมื้อของลูกแต่ละคน

นอกจากช่วงวัยแล้ว น้ำหนักตัวและการเจริญเติบโตของลูกก็เป็นปัจจัยที่ทำให้ความต้องการนมแตกต่างกันไปในเด็กแต่ละคน ทั้งนี้ตัวเลขเป็นเพียงค่าเฉลี่ยเพื่อเป็นแนวทาง ลูกแต่ละคนอาจกินมากหรือน้อยกว่านี้ได้ค่ะคุณแม่ไม่จำเป็นต้องยึดตัวเลขอย่างเคร่งครัดนะคะ สิ่งที่สำคัญที่สุดคือการสังเกตว่าลูกอิ่มและเติบโตดีหรือไม่ หากคุณแม่ไม่แน่ใจเรื่องปริมาณนมของลูก การปรึกษาคุณหมอหรือคลินิกนมแม่จะช่วยให้มั่นใจมากขึ้นค่ะ

ควรให้นมลูกตามเวลา หรือตามใจลูกดีกว่ากัน?

สำหรับทารกที่แข็งแรงและคลอดครบกำหนด ควรให้นมตามความต้องการของลูกมากกว่าการยึดตารางเวลาตายตัวค่ะ การให้นมตามความต้องการ หรือที่เรียกว่า Demand Feeding หมายถึงการให้นมเมื่อลูกแสดงสัญญาณหิว แทนที่จะดูเฉพาะตารางเวลา วิธีนี้ช่วยให้ลูกได้รับนมในปริมาณที่ร่างกายต้องการจริง ๆ และยังช่วยกระตุ้นการสร้างน้ำนมของคุณแม่ให้สอดคล้องกับความต้องการของลูกด้วยค่ะ

ในช่วงแรกเกิด ลูกจำเป็นต้องกินนมแม่บ่อยครั้งเพื่อให้ได้รับสารอาหารเพียงพอต่อการเจริญเติบโต อาจกินถี่ทุก 1-3 ชั่วโมง บางช่วงลูกอาจกินนมถี่เป็นพิเศษ ติด ๆ กันหลายมื้อในเวลาสั้น ๆ ซึ่งเรียกว่า cluster feeding ถือเป็นเรื่องปกติและช่วยกระตุ้นการสร้างน้ำนม ³ คุณแม่ไม่ต้องกังวลว่าลูกผิดปกตินะคะ

การให้นมตามความต้องการของลูกมีข้อดีหลายอย่าง ดังนี้ค่ะ

• ลูกได้รับนมพอดีกับความต้องการ ไม่มากหรือน้อยเกินไป
• ช่วยปรับสมดุลน้ำนม ร่างกายคุณแม่จะสร้างน้ำนมให้สอดคล้องกับที่ลูกต้องการ
• เสริมสายสัมพันธ์ การตอบสนองความต้องการของลูกอย่างใกล้ชิดช่วยให้ลูกรู้สึกอบอุ่นและปลอดภัย

แม้การให้นมตามความต้องการจะเป็นแนวทางหลัก แต่คุณแม่ก็ยังใช้ตารางกินนมทารกเป็นแนวทางคร่าว ๆ ได้ค่ะ เพื่อให้มั่นใจว่าลูกได้รับนมตามความต้องการของลูก โดยเฉพาะในช่วงแรกเกิดที่ลูกยังเล็กมาก

หากลูกหลับนานเกินไป คุณแม่อาจต้องปลุกลูกขึ้นมากินนม โดยลองลูบตัว เปลี่ยนผ้าอ้อม หรือถอดเสื้อผ้าออกบางส่วนเพื่อช่วยให้ลูกตื่น ³ เมื่อลูกโตขึ้นในช่วงสัปดาห์และเดือนถัด ๆ ไป ระยะห่างระหว่างมื้อจะค่อย ๆ ยาวขึ้นเองตามธรรมชาติค่ะ

วิธีเช็กสัญญาณเตือนจากลูกน้อย แบบไหนคือ "หิว" "อิ่ม" หรือ "ยังไม่อิ่ม"?

แม้ลูกน้อยจะยังพูดไม่ได้ แต่ลูกสื่อสารความหิวและความอิ่มผ่านท่าทางและการเคลื่อนไหวค่ะ การที่คุณแม่อ่านสัญญาณเหล่านี้ออก จะช่วยให้ตอบสนองลูกได้ทันท่วงทีและลดความกังวลลงได้มาก

สัญญาณว่าลูกกำลังหิว

การร้องไห้มักเป็นสัญญาณหิวที่มาช้า ⁵ คุณแม่จึงควรสังเกตสัญญาณเริ่มต้นก่อนที่ลูกจะร้องไห้ เพื่อให้ลูกได้กินนมขณะที่ยังอารมณ์ดีและสงบ ซึ่งสังเกตได้ดังนี้ค่ะ

• เอามือเข้าปาก หรือดูดมือและสิ่งของรอบตัว
• หันหน้าหาเต้านม หรือขวดนมสำหรับน้ำนมแม่ และทำท่าควานหา
• ขมุบขมิบปาก แลบลิ้น หรือเลียริมฝีปาก
• กำมือแน่น และเริ่มงอแง

เมื่อเห็นสัญญาณเหล่านี้ คุณแม่สามารถเริ่มให้นมลูกได้เลยนะคะ ไม่ต้องรอให้ลูกร้องไห้ก่อนค่ะ ^5,6

สัญญาณว่าลูกอิ่มแล้ว

เมื่อลูกได้รับนมแม่ตามที่ลูกต้องการ ลูกจะแสดงสัญญาณบอกความอิ่มออกมาเช่นกัน คุณแม่สังเกตได้จากท่าทางต่อไปนี้ค่ะ

• หุบปาก และหันหน้าออกจากเต้านมหรือขวดนมสำหรับน้ำนมแม่
• คลายมือ ที่เคยกำแน่นออก
• ถอนปากออกจากเต้าเอง และดูสงบ ผ่อนคลาย

เมื่อลูกอิ่ม ลูกจะดูสงบและพึงพอใจ คุณแม่ไม่จำเป็นต้องให้ลูกกินนมแม่จากขวดจนหมดหรือถึงปริมาณที่ตั้งไว้ เพราะลูกรู้ดีว่าตัวเองต้องการมากแค่ไหน ⁵ คุณแม่จึงสังเกตและวางใจในตัวลูกน้อยได้เลยค่ะ

สัญญาณว่าลูกอาจกินนมแม่ยังไม่อิ่ม

วิธีหนึ่งที่ช่วยบอกได้ว่าลูกกินนมแม่ยังไม่อิ่มหรือน้อยไปหรือไม่ คือการนับจำนวนผ้าอ้อมเปียก หลังผ่าน 4-5 วันแรก ลูกควรปัสสาวะเปียกผ้าอ้อมอย่างน้อย 5-6 ครั้งต่อวัน ⁶ และเมื่อลูกกินนมได้ดี ลูกจะดูดเป็นจังหวะสั้น ๆ เร็ว ๆ ก่อน แล้วเปลี่ยนเป็นจังหวะยาวขึ้น พร้อมได้ยินเสียงกลืนนม ⁸ หากลูกงอแงตลอดเวลา ไม่ยอมสงบหลังกินนม ปัสสาวะน้อยกว่าปกติ หรือน้ำหนักไม่เพิ่มขึ้นตามเกณฑ์ อาจเป็นสัญญาณว่าลูกกินนมแม่ยังไม่อิ่มหรือได้รับนมแม่น้อยไป ในกรณีนี้คุณแม่ควรปรึกษาคุณหมอเพื่อรับคำแนะนำที่เหมาะสมนะคะ

เทคนิคให้นมลูกอย่างถูกวิธี เข้าเต้าอย่างไรให้ลูกอิ่มและสบายท้อง

การให้นมลูกอย่างถูกวิธีเริ่มต้นจากท่าที่สบาย การเข้าเต้าที่ดี และการไล่ลมหลังให้นม สิ่งเหล่านี้ช่วยให้ลูกกินนมได้อิ่มและสบายท้องมากขึ้นค่ะ

ท่าและการเข้าเต้าที่ถูกต้อง

การเข้าเต้าเป็นทักษะที่คุณแม่และลูกค่อย ๆ เรียนรู้ไปด้วยกัน ไม่ต้องกังวลหากช่วงแรกยังไม่คล่องนะคะ ลองตรวจสอบจุดต่อไปนี้เพื่อช่วยให้ลูกเข้าเต้าได้ดีค่ะ

• จัดท่าให้สบาย ใช้หมอนรองแขนได้ ให้ไหล่และแขนผ่อนคลาย
• ให้ศีรษะและลำตัวลูกอยู่ในแนวตรง เพราะลูกจะกลืนนมได้ยากหากคอและศีรษะบิดเอียง
• อุ้มลูกเข้าหาเต้า โดยให้จมูกลูกอยู่ระดับเดียวกับหัวนม เพื่อกระตุ้นให้ลูกอ้าปากกว้างและงับเต้าได้ลึก

เมื่อลูกงับเต้าได้ดี คุณแม่จะเห็นลานนมส่วนบนเหนือริมฝีปากบนของลูกมากกว่าด้านล่าง และแก้มของลูกจะดูอิ่มกลม ไม่บุ๋มเข้าไป ⁸ หากคุณแม่รู้สึกเจ็บหัวนมหรือลูกดูดได้ไม่ดี สามารถปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่เพื่อช่วยปรับท่าได้ค่ะ

การไล่ลมหลังให้นม

การไล่ลมช่วยระบายอากาศที่ลูกกลืนเข้าไประหว่างกินนม ซึ่งช่วยลดอาการอึดอัดท้องและการแหวะนม ⁹ คุณแม่สามารถไล่ลมให้ลูกทั้งระหว่างและหลังให้นมแต่ละมื้อ โดยลองทำตามวิธีต่อไปนี้

• อุ้มพาดบ่า ให้ลูกอยู่ในท่าตั้งตรงพิงอกคุณแม่ คางพาดบ่า แล้วลูบหรือตบหลังเบา ๆ
• อุ้มนั่งบนตัก ใช้มือข้างหนึ่งประคองคางและอกลูก แล้วลูบหลังเบา ๆ ด้วยมืออีกข้าง

หลังให้นมเสร็จ คุณแม่ควรอุ้มลูกในท่าตั้งตรงต่ออีกประมาณ 30 นาที โดยให้ศีรษะสูงกว่าลำตัว วิธีนี้ช่วยลดโอกาสที่ลูกจะแหวะนมได้ ⁹ เพียงเท่านี้ลูกน้อยก็จะกินนมได้สบายตัวและช่วยให้ลูกอารมณ์ดีค่ะ

ระวังภาวะ Overfeeding! ลูกกินนมมากเกินไป สังเกตอาการและรับมืออย่างไร?

ภาวะ Overfeeding หรือการกินนมมากเกินไป คือภาวะที่ลูกได้รับนมเกินกว่าที่ร่างกายต้องการ โดยทั่วไปทารกที่กินนมแม่จากเต้ามักควบคุมปริมาณได้เอง เพราะจะหยุดดูดเมื่ออิ่ม ภาวะนี้จึงพบได้บ่อยกว่าในการป้อนนมแม่จากขวด เนื่องจากนมไหลเร็วและลูกอาจดูดต่อแม้อิ่มแล้ว ⁶ การสังเกตสัญญาณว่าลูกอิ่มอย่างใกล้ชิดจึงช่วยป้องกันภาวะนี้ได้ค่ะ

สัญญาณที่บ่งบอกว่าลูกอาจได้รับนมมากเกินไป มีดังนี้

• แหวะนมบ่อย หรืออาเจียนหลังกินนม
• ท้องอืด มีแก๊ส และดูอึดอัดไม่สบายตัว
• ปวดท้อง และงอแงหลังกินนม

การได้รับนมมากเกินไปอาจทำให้ลูกปวดท้อง มีแก๊ส แหวะนมหรืออาเจียน และยังเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะน้ำหนักเกินในระยะยาว ⁶ วิธีรับมือคือการให้นมทีละน้อยแต่บ่อยขึ้น และหยุดเมื่อลูกแสดงสัญญาณอิ่ม ⁹ สำหรับลูกที่กินนมแม่จากขวด การให้ลูกได้พักเป็นระยะระหว่างมื้อจะช่วยให้ลูกรู้ตัวว่าอิ่มแล้วค่ะ

อย่างไรก็ตาม การแหวะนมเล็กน้อยถือเป็นเรื่องปกติของทารกและมักไม่ใช่เรื่องน่ากังวล ⁹ แต่หากลูกแหวะนมพุ่งแรง แหวะออกมาเป็นสีเขียวหรือเหลือง มีเลือดปน ไม่ยอมกินนม หรือน้ำหนักไม่เพิ่มขึ้น คุณแม่ควรรีบพาลูกไปพบคุณหมอเพื่อตรวจหาสาเหตุที่เหมาะสม ⁹ การพาลูกไปพบคุณหมอเมื่อมีสัญญาณเหล่านี้ เป็นการดูแลที่เหมาะสมและช่วยให้ลูกได้รับการประเมินอย่างทันท่วงทีค่ะ

คู่มือการปั๊มนมและเก็บรักษานมแม่ให้ถูกวิธี เพื่อคงคุณค่าของน้ำนมแม่

การปั๊มและเก็บรักษานมแม่อย่างถูกวิธีช่วยคงคุณค่าสารอาหารและความปลอดภัยของนมไว้ให้ลูกค่ะ คุณแม่ที่ต้องกลับไปทำงานหรือต้องการสต็อกนมไว้ จึงควรรู้หลักการเก็บรักษาที่ถูกต้อง

เตรียมตัวก่อนปั๊มนม

ก่อนปั๊มหรือสัมผัสนมแม่ทุกครั้ง คุณแม่ควรล้างมือให้สะอาดด้วยสบู่และน้ำ ⁴ จากนั้นเตรียมภาชนะสำหรับเก็บนม ซึ่งควรเป็นถุงเก็บน้ำนมแม่โดยเฉพาะ หรือภาชนะแก้วหรือพลาสติกที่สะอาดและมีฝาปิดสนิท ⁴ การรักษาความสะอาดตั้งแต่ขั้นตอนแรกช่วยป้องกันการปนเปื้อนในน้ำนมได้นะคะ

ตารางการเก็บรักษานมแม่

นมแม่ที่ปั๊มออกมาใหม่สามารถเก็บได้นานต่างกันตามอุณหภูมิของสถานที่เก็บ คุณแม่ดูแนวทางได้จากตารางต่อไปนี้ค่ะ ⁴

ควรเก็บนมแม่ไว้ด้านในของตู้เย็นหรือช่องแช่แข็ง ไม่ควรเก็บไว้ที่ฝาตู้ เพราะอุณหภูมิเปลี่ยนแปลงบ่อยเมื่อเปิดปิดตู้ ⁴ และควรเขียนวันที่ปั๊มนมไว้บนภาชนะให้ชัดเจน เพื่อให้ใช้นมที่เก่าที่สุดก่อนค่ะ

วิธีละลายและอุ่นนมแม่อย่างถูกต้อง

เมื่อต้องการนำนมแม่ที่แช่แข็งมาใช้ ควรละลายนมที่เก็บไว้นานที่สุดก่อนนะคะ โดยนำไปแช่ในช่องเย็นของตู้เย็นข้ามคืน หรือแช่ในน้ำอุ่น ⁴ ไม่ควรละลายหรืออุ่นนมแม่ด้วยไมโครเวฟ เพราะความร้อนจากไมโครเวฟอาจทำลายสารอาหารในนมแม่ และทำให้เกิดจุดร้อนที่ลวกปากลูกได้ ⁴ สำหรับนมแม่ที่ละลายในตู้เย็นแล้วควรใช้ภายใน 24 ชั่วโมง ส่วนนมแม่ที่อุ่นหรือนำออกมาที่อุณหภูมิห้องแล้ว ควรใช้ภายใน 2 ชั่วโมง และหากลูกกินนมแม่ไม่หมดขวด ควรทิ้งนมที่เหลือหลังจาก 2 ชั่วโมง ⁴

เพียงใส่ใจขั้นตอนเล็ก ๆ น้อย ๆ เหล่านี้ ก็ช่วยให้คุณแม่ดูแลน้ำนมแม่ที่เตรียมไว้ให้ลูกได้อย่างมั่นใจมากขึ้นค่ะ

การให้นมลูกอย่างเหมาะสมตามช่วงวัย ช่วยให้ลูกน้อยได้รับน้ำนมแม่ตามความต้องการ และได้รับสารอาหารที่สนับสนุนการเจริญเติบโตและพัฒนาการตามวัย เพราะนมแม่เป็นอาหารธรรมชาติที่มีสารอาหารและสารชีวภาพมากกว่า 200 ชนิด เช่น ดีเอชเอ (DHA) โอเมก้า 3, 6, 9 (Omega 3, 6, 9) วิตามิน แคลเซียม และ แอลฟาแล็ค สฟิงโกไมอีลิน (Alphalac Sphingomyelin) ซึ่งมีบทบาทต่อการพัฒนาสมองและการเจริญเติบโตของร่างกาย รวมทั้งสอดคล้องกับความต้องการของระบบทางเดินอาหารที่กำลังพัฒนาของทารก

อีกทั้ง นมแม่ยังมีจุลินทรีย์ที่เป็นประโยชน์และสารชีวภาพหลากหลายชนิด เช่น บี แล็กทิส (B. lactis) โดยเฉพาะน้ำนมเหลืองในระยะแรกหลังคลอด ซึ่งอุดมด้วยสารภูมิคุ้มกันที่มีบทบาทต่อการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันของลูกตั้งแต่วันแรก ๆ ของชีวิต ¹ การให้นมแม่จึงเปรียบเสมือนวัคซีนหยดแรกที่มีส่วนช่วยเสริมภูมิคุ้มกันและปกป้องลูกจากเชื้อโรค ¹ ซึ่งองค์การอนามัยโลก (WHO) ระบุว่าการให้นมแม่อย่างเดียวใน 6 เดือนแรกสัมพันธ์กับความเสี่ยงติดเชื้อทางเดินอาหารที่ลดลงค่ะ ⁷

นอกจากนี้ นมแม่ยังมีส่วนสำคัญต่อพัฒนาการสมองของลูกน้อยด้วยค่ะ โดยงานวิจัยพบว่าการกินนมแม่สัมพันธ์กับการสร้างปลอกไมอีลินและพัฒนาการทางสมองในเด็ก ²

การให้นมลูกด้วยความใส่ใจสัญญาณความต้องการของลูก คือสิ่งล้ำค่าที่คุณแม่มอบให้ได้ทุกวันค่ะ หากมีข้อสงสัยเรื่องการกินนมหรือพัฒนาการของลูก ควรปรึกษาคุณหมอเพื่อรับคำแนะนำที่เหมาะสมนะคะ ขอเป็นกำลังใจให้คุณแม่ทุกท่านค่ะ

บทความแนะนำสำหรับคุณแม่มือใหม่

• โปรแกรม Baby Development เช็คพัฒนาการลูกน้อยแต่ละช่วงวัย
• Colostrum คือ น้ำนมสีเหลืองที่มีสฟิงโกไมอีลิน เสริมภูมิคุ้มกันลูก
• คัดเต้ากี่วันหาย อาการคัดเต้านม พร้อมวิธีบรรเทาสำหรับคุณแม่
• วิธีจับลูกเรอ ท่าอุ้มเรอเมื่อลูกไม่เรอ ช่วยให้ลูกสบายท้องหลังอิ่มนม
• น้ำนมแม่อยู่ได้กี่ชั่วโมง พร้อมการเก็บน้ำนมแม่ที่ถูกต้อง